К основному контенту

Пресс-релиз. 15.09.2011. Татарча

VK (ВКонтакте тәкъдим иткән халыкара исем *) социаль челтәре FaceBook белән тигез дәрәҗәдә конкурентлык алып бару максатыннан һәм кулланучыларга уңайлы булсын өчен 2008 елның февралендә локализация ясау мөмкинлеген булдырды. Иң беренчеләрдән булып сайт украин теленә тәрҗемә ителде. Шуннан соң сайттагы телләр саны арта барды. Шул исәптән татар телендә интерфейс булдыру өстендә дә эш башланды. Ул татар кулланучыларына сайттан файдалану һәм туган телдә аралашу уңайлы булсын өчен кирәк иде.

VK челтәрен тәрҗемә итү 2 этаптан торды. Татарчалаштыруны Гаяр Максуди исемле кеше башлап җибәрде. Тәрҗемә итү өчен челтәрдә төркем булдырылды. Башта тәрҗемәләр өчен махсус интерфейс юк иде, тәрҗемә ителергә тиешле гыйбарәләр, бүлекләргә бүленеп, төркемгә темалар ясап куела барылды. Шул текстны төркем катнашучылары тәрҗемә итеп торды. Һәр тәрҗемә варианты буенча да барлык катнашучылар үз тәкъдимнәрен калдырдылар, ошамаган җирләрен әйттеләр. Шул рәвешле матуррак яңгыраучы, күбрәк туры килүче вариант сайланды. Ул вакытта татар хәрефләре сайтта кулланылучы кодировкага туры килми иде. Шуңа күрә аерым катнашучылар ул хәрефләрне махсус кодларга алмаштырып тордылар. Әзер тәрҗемәләр ВКонтакте хезмәткәренә җибәрелеп, сайтка урнаштырылып торды. Әлеге хезмәткәрнең исеме – Алексей Богатов. Иң актив катнашучылар Гаяр Максуди, Альберт Әхәтов, Эмиль Туктаров, Эльвира Гәйфетдинова, Гөлназ Сафина, Лилия Шәйдуллина, Дамир Гимаев, Азат Гатиятов һәм тагын берничә кеше булды. Бу рәвешле тәрҗемә итү озак бармады, тукталды.

Икенче этапны 2009 елның икенче яртысында Гөлназ Сафина башлап җибәрде. Ул вакытка инде тәрҗемәчеләр өчен махсус интерфейс булдырылган иде. Анда тәрҗемә ителмәгән гыйбарәне сайлап, кирәкле текстны гына кертәсе. Тәрҗемә интерфейсына керү мөмкинлеген Гөлназдан соң Лилия Шәйдуллина һәм Илмир Салих алдылар. Аннан соң тагын берничә кеше, шул исәптән мин дә кушылдык. Ул вакыта татар телен бары тик браузердагы адрес кертү юлына махсус код куеп кына урнаштырып була иде. Ягъни татар теле бар, тик рәсми рәвештә эшләми иде. 2011 ел башында мине тәрҗемәләрдә актив катнашканга, ВКонтактеның локализация буенча эшләүче хезмәткәрләре татар теле координаторы итеп билгеләп куйдылар (координатор барлык тәрҗемәчеләр эшчәнлеген контрольдә тота һәм тәрҗемә статистикасын карый ала) һәм татар телен рәсми рәвештә кабыздылар. Интерфейсны татарчага һәркем көйләүләр битеннән (“Мои настройки”) яисә теләсә кайсы биттән иң аскы юлдагы тел исеменә басып, 70ләп тел арасыннан “Татарча” пунктын сайлап күчерү мөмкинлеге алды.

Бер үк вакытта без яңа тәрҗемәчеләр эзләү белән дә мәшгуль булдык. Чөнки күпчелек кеше беренче атнада гына бераз ярдәм итә дә, аннан керми башлый, бирелә. Ахырга кадәр бик азыбыз гына барып җитте.

Тәрҗемә итү августның соңгы көнендә төгәлләнде. Барлыгы 14334 тәрҗемә ясалды һәм үзгәреш кертелде. Ләкин бу әле безнең эш бетте дигән сүз түгел. Чөнки VK – динамик сайт, анда гел ни дә булса үзгәреп тора, яңа функцияләр барлыкка килә, элеккеләре яңартыла, яхшыртыла. Нәтиҗәдә интерфейс гыйбарәләре дә үзгәреш кичерә һәм тәрҗемәчеләр өчен яңа эш барлыкка килә. Шулай ук безнең тәрҗемәләрдә хаталар да булырга мөмкин. Аларны тапкач, төзәтеп барабыз (һәркем хаталар турында безнең төркемебездә хәбәр калдыра ала). Хаталар булуның сәбәпләре берничә: тәрҗемәчеләрнең күпчелеге – студентлар яки яңа гына укуларын тәмамлаган кешеләр, арабызда тел белгечләре юк. Шулай ук телебездә гомум кабул ителгән техник, юридик һәм башка терминнар да юк. Бу да төрле авырлыклар китереп чыгара. Мисалга, берникадәр вакыт мәзәк итеп "ыспам" дигән язуларны да очратырга була иде. Төрле тәрҗемәче бер үк терминнар өчен төрле тәрҗемәләр куллана. Киләчәктә бу кимчелекләр бетәр дип уйлыйбыз. Моннан тыш, без авыр аңлаешлы сүзләр һәм терминнар урынына башка, җиңелрәк сүзләр кулланырга, турыдан-туры "калька" тәрҗемә ясамыйча, мәгънә буенча ничек уңайлырак, отышлырак килеп чыга, шулай язарга тырыштык.

Боларга өстәп тагын шуны әйтергә телим: барлык тәрҗемәчеләр дә энтузиастлар гына. Безгә моның өчен түләмиләр. Без милләтебезгә файда булсын өчен эшлибез.

Икенче этапта актив катнашкан тәрҗемәчеләр (исем фамилия, тәрҗемәләр саны, процентларда):

Рөстәм Хәйруллин 3843 26,81%
Абу Умар (Ренас Рәхимов) 2849 19,88%
Илмир Салих 2630 18,35%
Лилия Шәйдуллина 1778 12,4%
Alsu GreyFurt 1621 11,31%
Гөлназ Сафина 613 4,28%
Раил Гатауллин 274 1,91%
Диас Ханнанов 230 1,6%
Рашат Якупов 155 1,08%

Тәрҗемәчеләрнең төркеме: http://vk.com/vktatar

* - ВКонтактеның халыкара вариантына http://vk.com адресы буенча кереп була. Ләкин http://vkontakte.ru буенча да, халыкара адреста да бер үк сайт урнашкан. Аермасы бик аз: халыкара вариантта реклама һәм һәр бит астында урнашкан сылтамалар блогы (“сайт турында”, “блог”, “кагыйдәләр”, “техник ярдәм” һ.б.) юк.

Рөстәм Хәйруллин, VK (ВКонтакте) челтәрендә татар интерфейсы координаторы (чыгыш Лилия Шәйдуллина һәм Илмир Салих мәгълүматлары ярдәмендә әзерләнде).

Комментарии

Популярные сообщения из этого блога

Россия объявила войну Интернету

Сегодня, 21 июня 2013 года, Россия объявила войну великому Интернету. "Антипиратский" закон принят окончательно. С 1 августа любой человек, не только опубликовавший чужое произведение (видео, кино и прочее), не имея на это прав (договора), но и ЗАПОСТИВШИЙ ССЫЛКУ на скачивание такого материала (который загружен другим пользователем), будет отвечать по закону.

«…лицо, предоставляющее возможность размещения материала или информации, необходимой для его получения с использованием информационно-телекоммуникационной сети, лицо, предоставляющее возможность доступа к материалу в этой сети, — информационный посредник — несёт ответственность за нарушение интеллектуальных прав в информационно-телекоммуникационной сети на общих основаниях, предусмотренных настоящим Кодексом, при наличии вины».

«Видимо, по мысли законодателей, перед размещением какой-либо ссылки где угодно — например, в комментариях в социальной сети — любому человеку надо заручиться согласием всех возможных правообладате…

Обозначения качества фильмов и требования

Обозначения качества

Плохое качество:

Cam-Rip (CAM)
Самое низкое качество. Фильм записывают камерой с экрана. Качество звука бывает разное, возможны разные помехи.
Также этот термин можно использовать при обозначении неофициальных записей (снятых на камеру любого качества) концертов, спектаклей и т.п.

Среднее качество, толко для ознакомления:

Workprint (WP)
Так называемая "Бета-версия" фильма. Обычно выходит в формате VCD и намного раньше до начала показа в кинотеатрах мира. Это предварительная версия фильма. Из-за этого можно ожидать всё. От супер качества до полного отстоя. Часто отсутствуют некоторые сцены. Однако может быть и такое, что есть все сцены, а потом их вырежут... Узнать такие версии можно по таймеру вверху или внизу экрана - он нужен для последующего монтажа.

Screener (SCR)
Используется профессиональная видеокассета для прессы. Качество изображения сравнимо с очень хорошим VHS. Звук тоже отличный, обычно стерео или Dolby Surround.

DVD Screener (DVDSCR)
Используе…

Претензия к магазину «DNS»: кому-нибудь может пригодиться.

Управляющему магазина «DNS» по адресу ул. Баумана, 68 от ФИО индекс, почтовый адрес Тел.: номер телефона

ПРЕТЕНЗИЯ
20 августа 2010 года я приобрел в магизине «DNS» по адресу ул. Баумана, 68 ноутбук Acer Aspire 5741G-333G25Mi серийный номер такой-то, что подтверждается фискальным кассовым чеком и товарным чеком от 20 августа 2010 г. На ноутбук был установлен гарантийный срок продолжительностью 12 месяцев.
18 сентября2010 г. данный ноутбук перестал включаться, т.е. перестал выполнять свою основную потребительскую функцию. Утверждаю что дефект возник без видимых причин, следовательно, дефект носит заводской характер и возник до момента передачи товара покупателю. Ноутбук ремонтировался в авторизованном сервисном центре R-Style Service (ООО “Эр-Эс Сервис Казань” Юридический адрес: 420107, Казань, ул. Петербургская, д. 50). Ноутбук был передан сервисному центру 20 сентября и получен 21 октября. Был заменен жесткий диск. Проблемы с жестким диском повторно возникли 16 марта 2011 г. В тот же де…